Балдар арасында гепатит оорусу жайылууда. Инфографика

Дүйнө жүзүндө гана эмес,  Кыргызстанда да гепатит илдети курч абалда турат. Бул дарт көпчүлүк учурда билинбей өрчүп, убагында дарыланбаса цирроз, рак ооруларына алып келет.

Гепатит – боордун олуттуу жана коркунучтуу ооруусу.  Бул – жугуштуу ооруулар, боорду уулантуучу дары-дармектер, нерселер, мите курт микроорганизмдери, боордун иштебей калышы, иммундук системанын ишинин бузулушу. Андан сырткары спирт ичимдиктерин, наркотикалык заттарды колдонгондон улам пайда болчу илдет.

Гепатиттин 5 негизги тобу бар, алар А, В, С, Д жана Е.

Жугуштуу гепатит бизге Боткин оорусу катары белгилүү. Мындай аттоону сарыктын А түрүнө колдонот, аны толук айыктырууга мүмкүн. Саргаюу-сарыктын бул түрүнүн көзгө көрүнгөн белгилеринин бири. Е түрүндөгү сарыктын симптомдору А түрүнө окшош. Убагында дарыланса толук айыгат. В, С, D жана G түрлөрү – оорлоп, көпчүлүк учурда өнөкөт баскычка өтөт жана адамдын организмине олуттуу зыян алып келиши ыктымал.

Оору кандай жол менен жугат?

  • А Гепатити: Заӊ – ооз аркылуу жугуу: Кайнатылбаган, ичүүчү суу, жуулбаган колдор аркылуу  вирустун курч ичеги жарасы пайда болот. Бул ооруну кир колдордун оорусу деп дагы аташат.
  • B Гепатити: Кан аркылуу жугат. Эненин организминде өөрчүп жаткан оору жаӊы төрөгөн балага; жыныстык жол менен (сейрек)
  • С Гепатити: Организмге вирусу бар кан аркылуу; ооруну алып жүрүүчү жыныстык өнөктөштөн (4% көп эмес) жугат.
  • D Гепатити: В сарыгынын коштоп жүрүүчүсү. Булганган кан менен байланышта болгондо жугат, жыныстык мамиледен азыраак жугат, ымыркай апасынын каны аркылуу жугузуу менен төрөлөт.
  • Гепатит E: Эгер адам дааратканага баргандан кийин колун жуубаса, арыктан же ачык суу сактагычтардагы вирус менен булганган сууну кайнатпай колдонгондо организмге кирет. Эгер аял кош бойлуу кезинде сарыктын Е түрүнө чалдыкканын аныктаса бала өлүмгө дуушар болот.
  • G Гепатити: Сарыктын коркунучтуу С түрү менен аябай окшош. Вирус жуккан кан аркылуу тарашы мүмкүн, жыныстык катнаш аркылуу азыраак жугат. Ымыркай төрөт учурунда вирусту жуктурушу мүмкүн.

Кыргызстанда гепатит оорусу менен катталгандардын саны
2018-жылы Республика боюнча сарык оорусу менен ооруган 3032 адам катталган.

Гепатит А түрү менен 2759

Гепатит Е түрү менен 1

Гепатит В түрү менен 169

Гепатит С түрү менен 43

Гепатит D түрү менен 1

59 оорулуу гепатиттин кайсы түрүнө кабылганы аныктала элек. Гепатиттин А түрүнө кабылган 2759 адамдын 90 пайызы жаш балдар.

Кыргызстанда гепатиттин 3 тобу көп катталат.  А тобу 60,5%, гепатит В – 16,9%, гепатит С-4,5%, жаран ооруйт.

Ооруну алдын алуу;

  • Сууну, тамакты кайнатып ичүү.
  • Көчөдөн келгенде жана тамак ичер алдында колду жуу.
  • Жашылча-жемиштерди жууп колдонуу.
  • Көчөдөн (колдон) тамак-аш сатып албоо.
  • Бирөөлөрдүн кусундусуна жолобоо.
  • Жеке гигиенаны сактап, буюмдарыңызды башкаларга бербей өзүңүз гана колдонуп, таза кармаңыз.

Оорунун В,С түрлөрүн алдын алуу үчүн;

  • Кокустук жыныстык катнаштан качуу;
  • Татуаж, маникюр, педикюр жасаган жабдыктар таза болушу керек;
  • Бирөөнүн тиш щеткасын, тарагын, устарасын колдонуудан баш тартуу;

Ооруну алдына алуу үчүн ар бир адам жыл сайын доктурлардын көзөмөлүнөн өтүп туруу зарыл.

Автор Т-медиа 11161 статья

Оставьте первый комментарий

Оставить комментарий

Ваш электронный адрес не будет опубликован.


*